Unia Europejska rozpoczęła wdrażanie biometrycznego Entry/Exit System (EES) – nowego, zautomatyzowanego systemu rejestrującego wjazdy i wyjazdy cudzoziemców na granicach strefy Schengen. System ten zastępuje tradycyjne stemplowanie paszportów i ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa oraz skuteczniejsze egzekwowanie przepisów migracyjnych.
Kluczową zmianą jest pełne i automatyczne egzekwowanie limitu 90 dni pobytu w ciągu 180 dni, co w praktyce oznacza rewolucję zarówno dla cudzoziemców spoza UE, jak i dla firm korzystających z ich pracy.
Czym jest Entry/Exit System (EES) i jak działa?
Od 12 października 2025 r. na granicach zewnętrznych strefy Schengen rozpoczęto wdrażanie EES. System ma być w pełni operacyjny do kwietnia 2026 r. i stanowi centralną, zautomatyzowaną bazę danych.
Podczas pierwszego wjazdu do strefy Schengen system rejestruje:
- dane osobowe cudzoziemca,
- dane dokumentu podróży,
- dane biometryczne (wizerunek twarzy i odciski palców).
Każdy kolejny wjazd i wyjazd jest automatycznie zapisywany, co pozwala organom granicznym na precyzyjne monitorowanie długości pobytu.
Limit 90 dni Schengen – koniec „resetowania” pobytu
Najistotniejszą konsekwencją wdrożenia EES jest brak możliwości obchodzenia limitu 90 dni poprzez krótkie wyjazdy poza strefę Schengen. Każdy dzień pobytu będzie sumowany, niezależnie od kraju wjazdu czy wyjazdu.
Zmiany te szczególnie dotkną obywateli państw objętych dotychczas umowami bilateralnymi z Polską, m.in.:
- Stanów Zjednoczonych,
- Izraela,
- Japonii,
- Korei Południowej.
Dotychczasowe, bardziej elastyczne zasady pobytu zostaną w praktyce znacząco ograniczone.
Dodatkowo, możliwość przedłużenia pobytu krótkoterminowego będzie istniała wyłącznie wtedy, gdy dana umowa dwustronna wyraźnie to przewiduje. Przykładowo, umowy z USA i Japonią takiej możliwości nie regulują, co oznacza konieczność uzyskania odpowiedniego zezwolenia na pobyt w przypadku planowanego pobytu powyżej 90 dni.
Wpływ EES na firmy – nowe ryzyka i obowiązki
Dla firm zatrudniających lub współpracujących z cudzoziemcami spoza UE wdrożenie EES oznacza konieczność szybkiej adaptacji.
Najbardziej narażone są dwie grupy:
- zagraniczni specjaliści regularnie przyjeżdżający do Polski w ramach ruchu bezwizowego,
- pracownicy oczekujący na decyzję w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
W ich przypadku ryzyko przekroczenia limitu 90 dni i odmowy wjazdu znacząco wzrasta, co może prowadzić do poważnych problemów operacyjnych i wizerunkowych.
Jak przygotować firmę na Entry/Exit System?
Aby ograniczyć ryzyka, firmy – w szczególności działy HR – powinny:
- wdrożyć procedury monitorowania dni pobytu cudzoziemców,
- prowadzić ewidencję wjazdów i wyjazdów,
- z wyprzedzeniem planować uzyskiwanie wiz krajowych lub zezwoleń na pobyt czasowy.
Wdrożenie EES to ostatni moment na uporządkowanie praktyk migracyjnych. W realiach pełnej cyfryzacji kontroli granicznych liczenie na luki w systemie przestaje być możliwe.
