W Polsce dostępne są trzy formy opodatkowania dochodów/przychodów osób fizycznych:
- zasady ogólne – z opodatkowaniem 12% lub 32%
- podatek liniowy – opodatkowanie 19%
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – stawki 17 %, 15%, 14%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5%, 3%, 2% w zależności od wykonywanej działalności.
Opodatkowanie na zasadach ogólnych wg skali podatkowej
Skala podatkowa to forma opodatkowania, w której podstawą obliczenia podatku jest dochód, który stanowi różnice pomiędzy przychodem a poniesionymi kosztami. Wyróżniamy tu dwie stawki podatkowe:
- 12% – dla dochodu do 120 000 zł
- 32% – dla dochodu powyżej 120 000 zł
Podatnicy wybierający tę formę opodatkowania mają możliwość rozliczenia się ze współmałżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Ponadto mogą skorzystać z ulg od dochodu i odliczeń od podatku.
Skala podatkowa oferuje nam także kwotę wolną od podatku, w wysokości 30 000 zł — do tej kwoty dochodu nie zapłacimy podatku.
Opodatkowanie według skali podatkowej jest korzystne kiedy dochód w ujęciu rocznym nie przekroczy 120 000 złotych.
Opodatkowanie podatkiem liniowym
Podatek liniowy pozwala na opodatkowanie całości dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej stawką 19%. Jako forma opodatkowania nie może być stosowana w sytuacji świadczenia usług dla obecnego lub byłego pracodawcy:
- w takim samym zakresie i
- w tym samym roku
Mechanizm obliczenia podatku pozostaje taki sam jak na zasadach ogólnych, czyli podstawą opodatkowania jest dochód – różnica pomiędzy osiągniętym przychodem a poniesionymi kosztami prowadzenia działalności. Niezależnie od osiągniętego dochodu stawka podatku pozostaje na poziomie 19% dochodu.
Przy opodatkowaniu podatkiem liniowym podatnik nie ma prawa do skorzystania z:
- ulg podatkowych, np. ulgi na internet, czy ulgi na dzieci, w przypadku, gdy jego jedynym źródłem przychodu jest działalność gospodarcza,
- możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem.
- kwoty wolnej od podatku
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest jedyna forma opodatkowania, w której podstawą jest sam przychód. Wybierając opodatkowanie ryczałtem, nie mamy możliwości odliczenia kosztów. Wyjątkiem są tu tylko opłacone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, które można odliczyć
Czemu zatem ryczałt stał się tak popularną formą opodatkowania? Głównie ze względu na:
- atrakcyjne stawki podatkowe 17 %, 15%, 14%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5%, 3%, 2%
- ryczałtowe rozliczenie składki zdrowotnej
Z tego rodzaju opodatkowania nie można korzystać w sytuacji:
- opłacania podatku poprzez kartę podatkową
- korzystania z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego
- uzyskiwania przychodów części lub całości z prowadzenia aptek, sprzedaży lub kupna wartości dewizowych, handlu częściami do pojazdów mechanicznych
- produkcji wyrobów obarczonych podatkiem akcyzowym (z wyłączeniem energii elektrycznej)
- wykonywania działalności w danym roku podatkowym po wcześniejszej działalności:
– samodzielnej na działalność w formie spółki ze współmałżonkiem
– w formie spółki ze współmałżonkiem na działalność samodzielną/prowadzoną przez jednego/każdego ze współmałżonków
– samodzielnej przez małżonka na działalność samodzielną prowadzoną przez drugiego współmałżonka - opłacania przez współmałżonków/współmałżonka podatku dochodowego na ogólnych zasadach
- uzyskiwania przychodów ze sprzedaży towarów / usług na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy:
– przez podatnika/wspólnika podatnika w poprzednim roku podatkowym
– przez podatnika/wspólnika podatnika w roku podatkowym z tytułu stosunku pracy/spółdzielczego stosunku pracy
Tekst oparty na podstawie: https://www.podatki.gov.pl/dzialalnosc-gospodarcza/forma-opodatkowania/
Tekst przygotowany przez specjalistów z biura rachunkowego Easybooks!
W naszej ofercie znajdziesz:
- księgowość na opodatkowaniu liniowym
- księgowość dla rozliczających się ryczałtem
- księgowość na skali podatkowej, zakładająca 2 progi dochodowe

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy 2026 – co oznaczają nowe przepisy dla pracodawców i współpracowników B2B?
8 lipca 2026 roku weszły w życie najważniejsze od lat zmiany w funkcjonowaniu Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) – ustawa Dz.U. 2026 poz. 473. Celem reformy

Czy niezwrócona kaucja za opakowania może być kosztem uzyskania przychodu? MF i KIS potwierdzają, że tak
Od wprowadzenia w Polsce systemu kaucyjnego (obowiązuje od 1 października 2025 r.) przedsiębiorcy mierzą się z nowymi problemami księgowymi i podatkowymi. Jednym z najczęstszych pytań

Ryczałt 2027 – nowy 15% podatek dla firm usługowych. Co może się zmienić?
Rząd zapowiedział projekt ustawy (UD116), który może istotnie zmienić zasady opodatkowania przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jeśli przepisy wejdą w życie, część usługodawców

Raportowanie luki płacowej – nowe obowiązki pracodawców wynikające z Dyrektywy UE 2023/970
Raportowanie luki płacowej stanie się wkrótce jednym z kluczowych obowiązków wielu pracodawców w Polsce. Nowe zasady jawności wynagrodzeń wprowadza Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

Rewolucja w legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce – MOS 2.0 i karta CUKR od 2026 roku
Od 27 kwietnia 2026 r. w Polsce wchodzą w życie istotne zmiany dotyczące legalizacji pobytu cudzoziemców. Kluczowym elementem reformy jest uruchomienie systemu MOS 2.0 –

Działalność nieodpłatna, odpłatna i gospodarcza w organizacjach pozarządowych – kluczowe różnice i obowiązki
Funkcjonowanie organizacji pozarządowych w Polsce opiera się na jasno określonych ramach prawnych, których fundamentem jest statut jednostki. To właśnie treść statutu decyduje o tym, czy